Alweer vorige week, op 3 mei, begaf ik mij in het hol van de leeuw. De U-Slam, waarbij U voor Utrecht staat, is éen van de meest toonaangevende poetryslams van 't land.
Een intiem achterzaaltje van cafe De Bastaard bleek een uitstekende plaats om eens te horen wat slammend Nederland te berde bracht. De gehele line-up kan ik nergens vinden, dus vanaf de halve finale, waar ik door 5 publieksstemmen was gekomen, enkele observaties. Het algemene niveau was overigens zeer hoog, dus dan moeten de kritieken ook rauwer, vind ik.
Ene Melissa, mij onbekend, werd hoop gegeven door haar in de halve finale te laten komen. Raar, want haar niveau is niet om over naar huis te schrijven. Had liever Wibo Kosters die plek gegeven, maar hij werd afgeserveerd door de niet malse jury. Hoewel ik persoonlijk fan ben van zijn lijfelijke stijl, dus gekleurd kijk, was het objectief veel beter dan wat de eerder genoemde jongedame, die volgens de uitstekende spreekstalmeester een half jaar in Portugal poëzie bestudeerde, voor het voetlicht bracht.
Pessoa draait zich om in zijn graf.
Bernhard Christiansen had een gedichtenserie over zijn familie die al snel begon te vervelen. Zowel de gedichtenserie als zijn familie. Bijna elk gedicht hetzelfde van toon, zelfde interpretatie, veel dezelfde beginregels ('ik heb een vader / moeder / zus') en nogal geforceerde humor. Echter overduidelijk publieksfavoriet, want hij ging met veel stemmen door naar de finale, die hij onterecht won. Jammer, want eentonig.
Een kale kerel, wiens naam ik even vergeten ben (het was een zwaar weekend) had geinige humor, maar technisch niet hoogstaand. Hij ging terecht door naar de finale. In de finale kreeg hij beledigend lage cijfers, waarbij de jury zei dat ze daarvan spijt had. Geef het cijfer dan niet.
Zelf had ik een redelijk optreden. Wat nieuwe theateropties uitgeprobeerd. Het jurycommentaar was echter nogal belabberd. Ze probeerde(n) mij wijs te maken dat ik de klemtoon in de geslamde gedichten verkeerd legde om het metrum te behouden. Een nogal belachelijke opmerking, waarvan de mannen in de jury zich achteraf ook leken te distantiëren. Had dat tijdens het overleg gedaan.
Van de twee voorbeelden die werden genoemd kwam de eerste uit het gedicht 'Schaduwfiguren'. De laatste strofe:
Zo wachten zij al nachten en dagen jarenlang
Uren weken maanden tot het licht en zal besmetten
De duisternis haar kleverige bek dicht doet
Want dan worden spelonken silhouetten.
De woorden bek dicht doet spreek ik puntsgewijs uit.
Bek. Dicht. Doet. Om de tekstuele situatie naar de realiteit te vertalen. Viel volgens de jury buiten het metrum. Da's waar. Precies de bedoeling.
Het tweede voorbeeld bevreemdde me nog meer. Vier regels uit het gedicht 'Wad en Zee':
Geen exotisch oord waar ionen voor geplooidheid zorgen
Waar de kleurloosheid van de drank bestemmingen vermoord
Maar glad landschap waar nog ongetemde schatten zijn verborgen
Die mores zullen leren als de strandjutter het hoort
De jury vertelde mij hierover dat ik de klemtoon op 'ter' van het woord strandjutter legde. Leest u het gerust eens hardop. Onmogelijk en nooit gebeurd. De jury moet leren luisteren.
Dit alles gebeurde achteraf toen ik op uitnodiging verhaal ging halen. Tijdens het publiekelijk uitgesproken juryrapport werd mijn werk en stijl vergeleken met Simon Mulder, die aanwezig was. Per definitie not-done om mensen te gaan vergelijken, maar voorts ook totaal onterecht. Ik ontmoette Simon die avond en hoewel we het uitstekend met elkaar kunnen vinden zijn we twee totaal verschillende personen. Blijkbaar is vormvastheid zo'n ondergeschoven kindje geworden dat alle dichters die zich dit prachtige genre hebben eigengemaakt bij voorbaat al op elkaar lijken.
Het aantal publieksstemmen dat ik kreeg was twee. Daar zit een vals luchtje aan, omdat ik van in elk geval drie mensen weet dat ze op mij gestemd hebben. Misschien kwam dat door de kokers, waarin de fiches moesten worden gedeponeerd. Die stonden namelijk niet op volgorde van optreden, maar op naam gesorteerd. Dan is een foutje snel gemaakt. Ook vreemd dat ik van 5 stemmen in de voorronde naar 2 in de halve finale ging.
Dus een fantastisch podium, maar een slechte jury en een door vriendjespolitiek gekozen winnaar. Uiteraard was het nog lang gezellig met diverse nieuwe ontmoetingen.
Boele schreef op 7 Jun, 2010:
Bernhard,
Als je mijn reactie leest zie je dat het niets te maken heeft met 'te eenvoudige taal' of 'vormvastheid', maar ik vind jouw werk waardeloos, thematisch incorrect, niet spannend, niet grappig, niet origineel, kinderlijk, narcistisch en volledig oninteressant.
Er zijn veel verschillen tussen Duitsland en Nederland. In Frankrijk eten ze stokbrood en in Spanje spreken ze Spaans.
Misschien is het ook verstandig om eens over jouw reacties na te denken, want je probeert mij woorden in de mond te leggen. Ik heb het niet over een 'corrupt en dom publiek' en een 'corrupte jury', ik heb het over jouw miserabele werk. Daar heeft een operazanger al helemaal niets mee te maken.
Vriendelijke groeten,
Martijn
bernhard schreef op 7 Jun, 2010:
Beste Martijn,
je kunt van mijn dingen vinden wat je wilt, daar gaat het mij niet om. Waar het mij om gaat is de neiging tot het radicale en zure, dat is iets waar ik mij na mijn recente ervaringen in Duitsland afvraag of zoiets een beetje een Nederlands trekje kan zijn. Er zaten er in Duitsland ook collega's bij van wie mij de stijl duidelijk minder aanspreekt maar daarom heb ik nog niet de neiging om te gaan roepen dat het niets is wat zij doen, dat het allemaal niets voorstelt. Een gedeelte van jouw kritiek kan ik begrijpen, de allergie tegen een voor jou waarschijnlijk te eenvoudige taal, dat ik niet aan vormvastheid doe, een afkeer van het spelen met autobiografische elementen (geen idee trouwens wat je met 'thematische correctheid' bedoelt, vind het wel een boeiende term). Ik vind alleen jammer dat je je eigen kritiek dan weer onderuit haalt door het ongecontroleerde ervan. Een 'belabberde voordracht' , het ontbreken van originaliteit en humor, dus ook wel een ontzettend dom publiek. Tjee, volgens mij kun je als het goed is een ervaren operazanger best ermee confronteren dat je niets hebt met zijn stijl van zingen of dat je een andere uitvoering beter vind maar als je het nodig acht om te roepen dat hij maar belabberd zingt dan zegt dat dus alleen iets over jou.
En ja, een door vriendjespolitiek gekozen winnaar, waarop baseer je zo'n soort kreten, waarom komt dat er zo makkelijk uit? Het was dus volgens jou een corrupte jury, een corrupt en dom publiek, verder een fantastisch podium.
Dat was genoeg van mijn kant, in elk geval mijn dank voor de aanleiding om nog eens over wat dingen na te denken, ook over mijn eigen minder sterke kanten, hoe mijn teksten en mijn voordracht ook ervaren kunnen worden.
vriendelijke groet, bernhard
Boele schreef op 3 Jun, 2010:
Bernhard,
Er is geen sprake van betwisten. Door wat ik van je gehoord heb op de U-Slam vind ik je een slechte dichter met een belabberde voordracht.
Ik vind je poëzie waardeloos, thematisch incorrect, niet spannend, niet grappig, niet origineel, kinderlijk, narcistisch en volledig oninteressant.
Dat zegt niets over jou, maar over je werk. Ik kan het meestentijds uitstekend vinden met dichters wier werk ik nog niet in het kleinste kamertje achter mij zou laten.
Verwar voorts grote woorden als respect, collegialiteit en stiekem niet met eerlijkheid.
Vriendelijke groeten,
Martijn
bernhard schreef op 3 Jun, 2010:
Beste Martijn,
Ik had afgelopen week voor het eerst een reeks slam-optredens in Duitsland en vond o.a. interessant hoe collegiaal en respectvol het omgaan daar met elkaar lijkt te zijn. Men kan en ook ik kon van iemand verliezen van wiens stijl men/ik persoonlijk minder gecharmeerd was (en dat kan natuurlijk altijd, er zijn nou eens verschillende smaken) zonder het nodig te hebben om daarom de kwaliteit van de ander te betwisten, de integriteit van hem of de organisatie in twijfel te trekken, zelfs niet stiekem.
vriendelijke groet, bernhard